Ubezpieczenia komunikacyjne

CO NAPRAWDĘ TRZEBA WIEDZIEĆ O UBEZPIECZENIACH KOMUNIKACYJNYCH?

Oprócz tego, że zakup samochodu jest niewątpliwie przyjemnością, to musimy być świadomi, że zanim do niego wsiądziemy, czeka nas kilka obowiązków związanych z jego ubezpieczeniem. Pomożemy ci przebrnąć przez wszystkie problemy dotyczące przepisów, doradzimy jak ubezpieczyć samochód w miarę tanio i uniknąć kłopotów z towarzystwami ubezpieczeniowymi.

DLACZEGO POTRZEBUJESZ OC?

Każdy, kto posiada pojazd podlegający rejestracji jest na mocy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych zobowiązany do wykupienia polisy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (OC). Ten obowiązek nie wygasa nawet w sytuacji, kiedy nie korzystasz z samochodu i stoi on na przykład w garażu. Zostaniesz zwolniony z przymusu opłacania składki za to ubezpieczenie dopiero, kiedy wyrejestrujesz pojazd. Jest to możliwe po złomowaniu pojazdu (pamiętaj o zaświadczeniu o złomowaniu).

Ubezpieczenie OC zawiera się przede wszystkim na okres 12 miesięcy z wybranym towarzystwem ubezpieczeniowym. Istnieje możliwość zawarcia umowy krótkoterminowej, jeśli samochód zarejestrowany został na czas krótszy niż rok. Jeśli kończy się okres twojego ubezpieczenia OC i zamierzasz zmienić ubezpieczyciela (bo np. agent znalazł dla ciebie lepszą ofertę), musisz pisemnie wypowiedzieć dotychczasową polisę najpóźniej na dzień przed końcem tego okresu. Poproś w takim przypadku o wydanie zaświadczenia o przebiegu ubezpieczenia. Jeśli nie miałeś wypadków, to w nowym towarzystwie możesz liczyć na zniżkę za bezszkodowość. Pamiętaj, że jeśli nie wypowiesz poprzedniej umowy, to zostanie ona automatycznie przedłużona na kolejny rok, a ty będziesz zobowiązany do opłacenia składki.

Możesz zadawać sobie pytanie, po co ci ubezpieczenie OC? Chociaż ty i twoja rodzina nie dostaną przecież odszkodowania z tego ubezpieczenia, to ono ma służyć tobie, gdy jesteś sprawcą szkody. Jeśli na przykład jadąc, wsiadając, wysiadając lub załadowując pojazd, uszkodzisz czyjś samochód albo jesteś sprawcą wypadku, w którym ktoś stracił zdrowie lub życie, twój ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie osobom poszkodowanym przez ciebie. Gdyby więc zdarzyło się, że nie miałbyś polisy OC, sam byłbyś zmuszony pokryć odszkodowanie z własnej kieszeni. Oprócz tego, w trakcie rutynowej kontroli policja odkryje, że nie wykupiłeś OC, ty zapłacisz mandat, a twój samochód zostanie przetransportowany na policyjny parking. Dodatkowo zostaniesz ukarany grzywną w wysokości kilku tysięcy złotych na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Pamiętaj, aby zawsze wozić ze sobą dowód potwierdzający posiadanie ubezpieczenia OC, którym jest na przykład polisa lub dowód opłacenia ostatniej składki, by móc go okazywać do kontroli na wezwanie stosownych służb. Kiedy ktoś inny kieruje twoim samochodem, nie zapomnij przekazać mu tych dokumentów. Ważne jest jednak to, że jeśli osoba której udostępnisz swoje auto spowoduje nim wypadek, koszty zostaną pokryte z twojego ubezpieczenia, a kolizja zostanie odnotowana na twoim koncie, co będzie brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości składki na następny rok. Jeśli zgubiłeś dowód wpłaty za OC, zgłoś się jak najszybciej do swojego agenta po nieodpłatny duplikat swojej polisy.

WYBÓR UBEZPIECZENIA

Kupując używany samochód przez 30 dni możesz korzystać z jego OC, chyba że wcześniej przerejestrujesz pojazd na siebie. W takim przypadku musisz wykupić OC najpóźniej w dniu rejestracji. W tym czasie możesz zwrócić się do swojego agenta z prośbą o pomoc w wyborze takiej oferty, która będzie najbardziej ci odpowiadać. Warunki ubezpieczenia OC są jednolite dla wszystkich towarzystw – ustala je ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Kryteriami wyboru mogą być więc cena i proponowane przez towarzystwa zniżki. Uważaj, jeśli cena polisy jest zdecydowanie tańsza (np. ubezpieczenia w systemie direct) od oferty konkurencji, bo w razie upadłości ubezpieczyciela na ciebie przechodzi odpowiedzialność za spowodowane szkody. Ubezpieczenia OC nie są zbyt dochodowym produktem, więc firma przyciągająca klientów ogromnymi zniżkami ryzykuje popadnięciem w kłopoty finansowe. Oprócz niskiej ceny ważne jest, aby polisa miała jak najwięcej opcji dodatkowych takich, jak: numer telefonu alarmowego (na który można zgłosić szkodę), przyjazd likwidatora przy drobnych szkodach, bezpłatne holowanie w ramach polisy OC dla sprawcy wypadku, ilość punktów likwidacji szkód, którymi dysponuje ubezpieczyciel (aby nie okazało się, że w całym mieście jest tylko jeden) itp.

Pamiętaj, że musisz wykupić OC tego samego dnia, w którym otrzymałeś dowód rejestracyjny. W przeciwnym razie po pewnym czasie możesz zapłacić karę na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Nie możesz także zapomnieć, by przekazać oryginał polisy OC nowemu właścicielowi, gdy sprzedajesz swój samochód.

WYSOKOŚĆ SKŁADKI

To ile wynosić będzie nasza składka OC zależy przede wszystkim od:

  • regionu kraju, w którym zarejestrowany został samochód (w dużych miastach składki są znacznie wyższe, ponieważ szkód jest tam zdecydowanie więcej i towarzystwa muszą wypłacać za nie więcej odszkodowań),

  • dla samochodów osobowych jest uzależniona od pojemności silnika, a dla ciężarowych – od ładowności samochodu,

  • wiek pojazdu,

  • wiek właściciela,

  • długość okresu w posiadania prawa jazdy.

Każde towarzystwo ubezpieczeniowe udziela również zniżki do 60% maksymalnie za bezszkodowy przebieg ubezpieczenia. Uzyskane zniżki w jednej firmie respektowane są najczęściej w pozostałych pod warunkiem przedstawienia stosownego zaświadczenia. W przypadku szkody niektórzy ubezpieczyciele robią wyjątek dla najwierniejszych klientów i pierwsza, niezbyt duża szkoda nie wpływa na zniżkę za bezszkodowość. Jednak osoby, które mają na swoim koncie dużo wypadków muszą liczyć się z tym, że firmy ubezpieczeniowe zastosują w ich przypadku zwyżki sięgające nawet 200%, dlatego warto jeździć ostrożnie. Ponadto w większości towarzystw możemy liczyć na zniżki za: kontynuację ubezpieczenia w danej firmie oraz jednorazową opłatę składki za cały rok. O zniżki i warunki ich przyznawania zapytaj swojego agenta.


DLACZEGO WARTO KUPIĆ AUTOCASCO

Ubezpieczenie AC (autocasco) chroni cię od konieczności pokrywania kosztów naprawy własnego pojazdu kiedy sam ponosisz winę za jego uszkodzenie, lub gdy sprawca nie jest znany, gdy szkoda powstała w wyniku zderzenia ze zwierzętami, za skutki żywiołów (np. powodzi, wybuchu, pożaru) oraz za utratę pojazdu w wyniku kradzieży, czy rozboju.

Autocasco nie jest ubezpieczeniem obowiązkowym tak, jak OC, ale jeśli kupujesz samochód na kredyt, to bank zażąda od ciebie wykupu takiej polisy na czas spłaty kredytu w ramach zabezpieczenia . Składka jest liczona jako odsetek od kilku do kilkunastu procent wartości samochodu. Są dwa zasadnicze warianty tego ubezpieczenia: podstawowe (tańsze) i rozszerzone (droższe). W przypadku tego pierwszego, zakres ochrony nie obejmuje wypłaty odszkodowania na wypadek kradzieży. Nim wybierzesz ubezpieczyciela, poradź się swojego agenta.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ UBEZPIECZYCIELA

Ubezpieczyciel zwykle nie odpowiada za skutki niektórych zdarzeń, dlatego zawierając ubezpieczenie, zwróć uwagę na wszystkie wyłączenia odpowiedzialności. Zapytaj swojego agenta, który ubezpieczyciel oferuje zakres ochrony najbardziej odpowiadający twoim potrzebom, a zanim podpiszesz polisę zapoznaj się z warunkami ubezpieczenia. Sprawdź: jaki jest udział własny; czy ubezpieczenie jest ważne poza granicami RP i UE. Musisz bardzo starannie dobrać towarzystwo ubezpieczeniowe, ponieważ – w przeciwieństwie do OC – tutaj nie chroni cię Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Wypłata odszkodowania może być ograniczona jeżeli:

  • wypadek nastąpił na skutek naruszenia przepisów ruchu drogowego (np. prędkość o 25-30 km/godz. większa od dopuszczalnej),

  • uszkodziłeś samochód, prowadząc go bez odpowiednich dokumentów (ważnego dowodu rejestracyjnego, prawa jazdy) lub pod wpływem alkoholu.

  • użyłeś go jako narzędzia przestępstwa albo oddaliłeś się bez uzasadnionej przyczyny z miejsca wypadku.

W tych wszystkich przypadkach możesz mieć problem z uzyskaniem odszkodowania. Bardzo ważnym jest, że w sytuacji, kiedy byłeś sprawcą wypadku w stanie nietrzeźwym, a odszkodowanie zostało wypłacone poszkodowanemu z twojej polisy OC, to jest bardzo prawdopodobne, że ubezpieczyciel zażąda od ciebie jego zwrotu. Nie zostawiaj też dowodu rejestracyjnego i kluczyków w samochodzie, bo w razie kradzieży twojego pojazdu nie otrzymasz odszkodowania.

Warto zastanowić się nad wykupieniem AC bez tzw. udziału własnego. Jeśli zdecydujesz się na tzw. udział własny, otrzymujesz zniżkę w składce, ale bierzesz na siebie odpowiedzialność za część szkody. Jest to zupełnie nieopłacalne w razie poważnego wypadku, ponieważ pomimo tego, że wykupując polisę z udziałem własnym, zaoszczędzisz zapewne kilkaset złotych, to odszkodowanie będzie niższe nawet o kilka tysięcy.

Co daje nam Assistance?

Assistance ma na celu zagwarantowanie pomocy technicznej i medycznej w razie:

  • wypadku (drogowego, pożarze lub wybuchu),

  • awarii (np. silnika albo układu hamulcowego),

  • kradzieży samochodu oraz w razie nagłej choroby kierowcy lub któregoś z pasażerów.

Niezwłoczna pomoc nie jest jedyną rzeczą na którą możesz liczyć po wykupieniu assistance, ponieważ oprócz tego w ramach tej polisy ubezpieczyciel np.:

  • pokryje koszty zakwaterowania, jeśli naprawa przedłuża się i niespodziewanie nocujesz w hotelu,

  • pokryje koszty transportu chorych do szpitala,

  • zorganizuje rodzinie odwiedziny w szpitalu itp.

Bardzo jest ważne, żebyś sprawdził jakie są zakresy ochrony i wyłączenia odpowiedzialności, dlatego w kwestii szczegółów zapytaj się swojego agenta.

OCHRONA PRZED NASTĘPSTWAMI NIESZCZĘŚLIWYCH WYPADKÓW

Ubezpieczenie NNW jest dobrowolne. Jego zakres obejmuje wszystkie następstwa nieszczęśliwych wypadków, które mogą dotknąć kierowcę, jak i pasażerów pojazdu. Odszkodowanie przysługuje za uszkodzenie ciała, trwały uszczerbek na zdrowiu albo śmierć ubezpieczonego, związane z ruchem pojazdu, ale nie tylko w czasie jazdy, lecz także:

  • podczas wsiadania i wysiadania z samochodu,

  • bezpośrednio przy jego załadunku lub rozładunku,

  • w trakcie postoju lub naprawy na trasie podróży.

Ubezpieczenie NNW jest bardzo przydatne, a przy tym – w porównaniu z innymi produktami (np. AC) naprawdę niedrogie.

O szczegóły zapytaj oczywiście swojego agenta.

2006-10-05 11:53 Źródło: Gazeta Podatkowa

JAK PODAROWAĆ SAMOCHÓD I ZAOSZCZĘDZIĆ NA POLISIE?

Młodzi kierowcy płacą za swoje niedoświadczenie. Polisy OC dla posiadaczy aut poniżej określonego wieku (np. 26 lat) są wyjątkowo drogie. Jest jednak sposób, aby w stosunkowo prosty sposób zaoszczędzić znacząco na cenie takiego ubezpieczenia. Wystarczy podarować udział we własności pojazdu doświadczonemu użytkownikowi dróg (np. ojcu, starszemu bratu), który korzysta ze zniżki za bezszkodową jazdę. Wprawdzie w ten sposób nie uniknie się zazwyczaj zwyżki za wiek jednego ze współwłaścicieli, jednakże i tak cały wysiłek może się okazać bardzo opłacalny.

Samochód warto w ten sposób „rozdzielić” również z innego względu. Załóżmy, że jego właścicielami jest małżeństwo, które ma 18-letnią córkę, która właśnie otrzymała prawo jazdy. Choć do tego, aby jeździć samochodem rodziców, nie musi ona oczywiście figurować w dowodzie rejestracyjnym ani w polisie OC, jednak pomimo kolejnych lat bezszkodowej jazdy samochodem rodziców nie nabędzie ona żadnych zniżek. Z myślą o przyszłości warto zatem uczynić ją współwłaścicielem czterech kółek. Jeżeli kiedyś będzie ją stać na własne auto, zakup polisy OC (czy też autocasco) nie będzie już tak znaczącym wydatkiem.

Z darowizną nie trzeba do notariusza

Zacząć należy od zawarcia umowy darowizny udziału we własności samochodu pomiędzy jego właścicielem (lub właścicielami) a osobą, która dopiero ma stać się współwłaścicielem auta.

Na marginesie warto wspomnieć, że niektóre towarzystwa pozwalają na jeszcze łatwiejsze obejście wysokich cen dla młodych kierowców, pozwalając „dopisać” rodzica do polisy na podstawie umowy użyczenia. Warto zapytać, czy istnieje taka możliwości i jakie są dalsze warunki. Może się bowiem okazać, że umowa użyczenia winna być sporządzona na piśmie z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Teoretycznie również z umową darowizny należałoby się udać do notariusza z uwagi na wymóg formy aktu notarialnego dla oświadczenia darczyńcy, jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione (art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego).

Zatem wystarczy, że wraz z zawarciem umowy darowizny nastąpi skutek rozporządzający w postaci przejścia udziału we własności pojazdu na obdarowanego. To zaś zgodnie z art. 155 § 1 K.c. w przypadku rzeczy oznaczonej co do tożsamości (czyli np. samochodu osobowego o danym numerze nadwozia) następuje niejako automatycznie wraz z zawarciem umowy. Nie zaszkodzi jednak zawrzeć w umowie wyraźne oświadczenie stron, że do jej wykonania już doszło.

Kiedy nie płacimy podatku?

Jeżeli darowizny dokonują osoby spokrewnione, może się okazać, że nie zapłacimy od niej ani grosza tytułem podatku od spadków i darowizn. Przypomnijmy, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

1) 9.637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie),

2) 7.276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej (zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych),

3) 4.902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej (pozostali nabywcy).

Należy jednak pamiętać, że jeżeli w okresie ostatnich 5 lat poprzedzających rok, w którym zawierana jest umowa darowizny udziału we własności samochodu, obdarowany otrzymał inną darowiznę od tej samej osoby, wówczas należy doliczyć wartość poprzednich darowizn.

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytej w drodze darowizny rzeczy, podana przez podatnika. Jeżeli odbiega ona od wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego może wezwać podatnika do jej podwyższenia, a jeśli ten odmówi, ustalić rzeczywistą wartość za pomocą biegłych.

Można podarować udział

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna może dotyczyć pieniędzy, rzeczy ruchomych, praw majątkowych, nieruchomości.

Nie ma również przeszkód, aby jej przedmiotem był jedynie udział we własności danej rzeczy – w tym przypadku samochodu. Co więcej, udział ten nie musi wynosić połowę (1/2). Z punktu widzenia dotychczasowego właściciela auta – tak na wszelki wypadek, gdyby w przyszłości stosunki między stronami miały się popsuć – lepsze jest nawet podarowanie udziału we własności mniejszego niż 50%. Współwłaściciel „większościowy” będzie miał bowiem decydujący głos, jeżeli chodzi o czynności zwykłego zarządu rzeczą, co wynika z przepisu art. 201 K.c. Mimo odmiennego zdania drugiego współwłaściciela może np. zdecydować o naprawie auta.

W ten sposób odbiera się również „mniejszościowemu” współwłaścicielowi uprawnienie do żądania rozstrzygnięcia przez sąd spornej kwestii dotyczącej zbycia rzeczy będącej przedmiotem współwłasności lub innej czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu (np. dokonania w aucie istotnych przeróbek). Z takiej możliwości korzystają bowiem tylko współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę (art. 199 zd. 2 K.c.) – co oznacza, że 49% jeszcze nie wystarczy.

W braku postanowień dotyczących wysokości udziałów współwłaścicieli zastosowanie znajdzie domniemanie z art. 197 K.c., że udziały współwłaścicieli są równe.

Z umową do wydziału komunikacji

Podpisana umowa darowizny będzie stanowić załącznik do wniosku o zarejestrowanie pojazdu. Rejestracja pojazdu wiąże się z opłatami za wydanie nowego dowodu rejestracyjnego oraz opłatą skarbową za złożenie wniosku (5 zł) oraz załączników (50 gr za każdy załącznik). Za wydanie dowodu rejestracyjnego pojazdu wraz z kompletem nalepek legalizacyjnych i nalepką kontrolną organ rejestrujący pobiera opłatę, która wynosi 75,50 zł. Wniosek należy złożyć osobiście lub przez pełnomocnika. W tym drugim wypadku dojdzie jednak opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 15 zł.

Jak udokumentować prawo do zniżek?

Jeżeli współwłaściciel pojazdu, z którego zniżek będziemy korzystać, był ubezpieczony w innym zakładzie ubezpieczeń niż ten, w którym nabywamy polisę, należy również zadbać o zaświadczenie o bezszkodowym przebiegu ubezpieczenia. Stosownie do jego długości, inny ubezpieczyciel przy obliczaniu rocznej składki uwzględni stosowne zniżki.

Podstawa prawna:

art. 195-221, 888-902 ustawy z dnia 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.),

ustawa z dnia 28.07.1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 ze zm.),

rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22.12.2003 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego i tablic (tablicy) rejestracyjnych pojazdów (Dz. U. nr 230, poz. 2302 ze zm.).

autor: Tomasz Konieczny

Gazeta Podatkowa Nr 286 z dnia 2006-10-05